જૈવિક ખેતી માત્ર ખેતી કરવાની રીત નથી. તે જમીનના સ્વાસ્થ્ય, ખેડૂતની સમૃદ્ધિ અને પર્યાવરણના રક્ષણ માટે લાંબા ગાળાનું રોકાણ છે. ગુજરાત આજે જૈવિક ખેતીને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે આગળ આવી રહ્યું છે. સરકારી યોજનાઓ, આર્થિક સહાય અને ગુજરાતની વિશ્વસનીય જૈવિક સૂક્ષ્મખાતર કંપનીઓ સાથે મળીને વધુ ખેડૂત પ્રકૃતિ આધારિત ખેતી અપનાવી રહ્યા છે.
જળવાયુ પરિવર્તન, વધતા ઇનપુટ ખર્ચ અને જમીનની ક્ષીણતા જેવા પડકારોને ધ્યાનમાં લેતા જૈવિક ખાતર અને સૂક્ષ્મખાતરનો ઉપયોગ હવે જરૂરી બન્યો છે.
1) ગુજરાત જૈવિક ખેતી પર શા માટે ધ્યાન આપી રહ્યું છે?
રાસાયણિક ખાતર પર વધુ નિર્ભરતા કારણે પડકારો વધ્યા છે:
• જમીનની રચના નબળી પડી રહી છે
• ભૂગર્ભ જળ પ્રદૂષણ વધ્યું છે
• રોગ અને જીવાતોની પ્રતિરોધકતા વધી રહી છે
• જમીનના કાર્બન સ્તર ઘટી રહ્યા છે
• ખેડૂતનો ઉત્પાદન ખર્ચ દર વર્ષે વધી રહ્યો છે
જૈવિક પદ્ધતિઓ આ સમસ્યાઓને કુદરતી રીતે ઘટાડે છે અને જમીનને ફરીથી ફળદ્રુપ બનાવે છે. તેથી સરકાર પ્રમાણિત સૂક્ષ્મખાતર અને શ્રેષ્ઠ જૈવિક ખાતર અપનાવવા પ્રોત્સાહિત કરે છે.
2) મુખ્ય સરકાર યોજના: પરંપરાગત કૃષિ વિકાસ યોજના (PKVY)
આ યોજના ક્લસ્ટર આધારિત જૈવિક ખેતીને પ્રોત્સાહિત કરે છે. જેમાં:
• જૈવિક ઇનપુટ માટે આર્થિક સહાય
• સર્ટિફિકેશન ખર્ચ કવર
• તાલીમ અને ફીલ્ડ ડેમો
• બાયોફર્ટિલાઇઝર આધારિત પોષણ પર ખાસ ધ્યાન
આમાં જૈવિક સૂક્ષ્મખાતર કંપનીઓની ભૂમિકા અગત્યની છે.
3) રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિકાસ યોજના (RKVY)
આ યોજના હેઠળ નાણાકીય સહાય:
• ઓર્ગેનિક ખાતર એકમો
• ફાર્મ પર ઇનપુટ ઉત્પાદન
• વર્મીકમ્પોસ્ટ અને બાયો-વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ
આ પગલાં ખેડૂતને રસાયણિક પરાવલંબનથી મુક્ત કરે છે.
4) જૈવિક ઇનપુટ માટે સરકાર સબસિડી
ખેડૂતોને સબસિડી મળે છે:
• બાયોફર્ટિલાઇઝર
• ઓર્ગેનિક માઈક્રોન્યુટ્રિએન્ટ
• સિટી કમ્પોસ્ટ
• ગાય આધારિત બાયો-ફોર્મ્યુલેશન (જીવામૃત વગેરે)
• વેસ્ટ ડિકોમ્પોઝર કિટ્સ
સબસિડી પરિવર્તન વર્ષોમાં બોજ ઘટાડે છે.
5) માર્કેટ એક્સેસ માટે સર્ટિફિકેશન સપોર્ટ
જૈવિક ઉત્પાદન વેચાણ માટે સર્ટિફિકેશન જરૂરી છે. સરકાર સહાય આપે છે:
• સર્ટિફિકેશન ખર્ચ સહાય
• ડોક્યુમેન્ટેશન તાલીમ
• જૂથ આધારિત નિરીક્ષણ
ગુણવત્તાવાળા ઇનપુટથી ખેડૂતને બજારમાં વધુ વિશ્વાસ મળે છે.
6) જૈવિક બજારો અને બ્રાન્ડિંગ મદદ
સરકાર વ્યવસ્થા કરે છે:
• ઓર્ગેનિક હાટ અને માર્કેટ
• સીધી વેચાણ પદ્ધતિ
• ખેડૂતોને FPO અને સ્ટાર્ટઅપ સાથે જોડવું
જૈવિક પાકની બ્રાન્ડ વેલ્યુ વધી ખેડૂતોને સારી કમાણી મળે છે.
7) સોઇલ હેલ્થ કાર્ડ યોજના
જમીન પરીક્ષણથી યોગ્ય પોષક તત્વની માહિતી મળે છે:
• માઇક્રોબ સમૃદ્ધ ઇનપુટ ઉપયોગ
• રાસાયણિક ખાતરનું અતિરેક ટાળવું
• લાંબા ગાળાની જમીન સુધારણા
પરિણામે પાક વધુ તંદુરસ્ત બને છે.
8) ખેડૂત તાલીમ
કૃષિ વિભાગ તરફથી:
• ફાર્મ સ્કૂલ
• વર્કશોપ
• સફળ ઓર્ગેનિક ફાર્મની મુલાકાત
ખેડૂત સૂક્ષ્મખાતર અને જૈવિક પદ્ધતિઓને વધુ સારી રીતે અપનાવે છે.
9) ક્લાઈમેટ સ્માર્ટ ઓર્ગેનિક ખેતી
જૈવિક ખેતી:
• કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડે
• પાણી ધારણ ક્ષમતા વધારે
• સુકાનો સામનો કરવા સક્ષમ
• જૈવ વૈવિધ્ય જાળવે
સરકારી સપોર્ટથી ભવિષ્ય મજબૂત બને છે.
10) લાંબા ગાળાની નફાકારકતા
સરકારી સહાયથી:
• ઇનપુટ ખર્ચ ઘટે
• વધુ માર્કેટ ભાવ મળે
• ફળદ્રુપતા સતત વધે
• પાક નુકસાન ઓછું
જૈવિક પગલાં ખેડૂતની આવક વધારવામાં મદદ કરે છે.
11) વેલકમ બાયોટેક: ખેડૂતોનો વિશ્વાસ
સરકારી યોજનાઓની સફળતા યોગ્ય ઇનપુટ પ્રદાતાઓ સાથે સંકળાયેલી છે. વેલકમ બાયોટેક આ ક્ષેત્રમાં વિશ્વસનીય અને આગવી કંપની છે.
વેલકમ બાયોટેક પ્રદાન કરે છે:
• શ્રેષ્ઠ સૂક્ષ્મખાતર
• પ્રમાણિત જૈવિક પોષણ
• માર્ગદર્શન અને તાલીમ
• સંશોધન આધારિત ઉત્પાદનો
આથી ખેડૂતને યોગ્ય પરિણામ મળે છે.
અંતમાં
ગુજરાતમાં જૈવિક ખેતીની દિશામાં લેવાયેલા પગલાં ખેડૂત અને પર્યાવરણ માટે ઉત્તમ ભવિષ્ય ઘડી રહ્યા છે. સબસિડી, તાલીમ અને બજાર સુધી પહોંચની મદદથી ખેડૂત રાસાયણિક ખાતરના જૂના ચક્રમાંથી બહાર આવી રહ્યા છે.
આ સફરને સફળ બનાવવા માટે વેલકમ બાયોટેક જેવી વિશ્વસનીય કંપનીઓ ખેડૂતની સાથે કામ કરી રહી છે.
હરિયાળું ભવિષ્ય ધરતીના સ્વાસ્થ્યથી શરૂ થાય છે અને વેલકમ બાયોટેક આ સ્વસ્થ ભવિષ્ય ગઢવામાં સહાયક છે.